Günümüzde neredeyse artık aidat alınmayan hiçbir konut ya da iş yeri bulunmamaktadır. Aidata ilişkin olarak her zaman güncelliğini koruyan sorunlardan birisi; aidatı kimin ödeyeceği sorunudur. Bu soruna ve sorulara aşağıda cevap vermeye çalışacağız.
1. AİDAT NEDİR?
Aidat herkesin bildiği üzere bir apartmanın ortak giderlerine katılmak maksatlı yine apartmanın kendi yönetimi tarafından belirlenmiş olan meblağdır. 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 20. Maddesinde ana gayrimenkulün genel giderlerine katılma başlığı altında yer alan ortak giderin karşılığı aidattır.
2. AİDAT BORCU KİME AİTTİR?
634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 22. Maddesinde ortak giderlerin teminatı başlığı altında “…bağımsız bölümlerin birinde kira akdine, oturma hakkına veya başka bir sebebe dayanarak devamlı bir şekilde faydalananlar da müştereken ve müteselsilen sorumludur….” diyerek aslında hem mülk sahibinin hem kiracının hem de taşınmazda devamlı şekilde yaşayan/faydalanan diğer bireylerin bu borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu (tamamından ve birlikte sorumlu) olduklarını belirtilmiştir.
3. KİRACI YA DA EVDEN DEVAMLI ŞEKİLDE FAYDALANANLAR AİDATI ÖDEMEZSE NE OLUR?
a ) Apartman veyahut site yönetimi aidatı alamadığı takdirde ister kiracıya ya da evden devamlı şekilde faydalanan diğer kişilere karşı bu alacaktan dolayı, isterlerse mülk sahibine karşı icra takibi yapabilirler. Buradan çıkartılacak sonuç tasarrufun tamamen yönetimde olduğudur.
Yönetim isterse kiracıya, isterse mülk sahibine, isterse devamlı şekilde faydalanan kişilere ayrı ayrı tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile talepte bulunabilecekken isterse de tümünü borçlu gösterebilir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta kiracının sorumluluğu ödemekle yükümlü olduğu kira miktarı ile sınırlı olduğudur.
b ) Sorumluluğun kimlere ait olmasından farklı olarak aidatlar zamanında ödenmediği takdirde 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 20. Maddesinde belirtildiği üzere ”Gider ve avans payının tamamını ödemeyen kat maliki ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür” aylık yüzde 5 gecikme tazminatı ödemekle yükümlü olur.
c ) Yine kanundan kaynaklı olarak aidat borçlarından kaynaklı olarak borçların ödenmediği için hakkında 2 takvim yılı içinde 3 defa icra veya dava takibi yapılmasına sebebiyet verilmesi mülkiyetin devri mecburiyetini gerektirmektedir. Aidat borcunun kiracı tarafından ödenmemiş olması ev sahibini de bağlayacağından dolayı mülk sahipleri aidat borçlarını takip etmeli gerekirse kendisi ödemelidir. Çünkü devredilecek mülk, mülk sahibinindir.
4. MÜLK SAHİBİ AİDATI ÖDERSE KİRACISINDAN ALABİLİR Mİ?
Aidat bir demirbaş gideri olmamasından dolayı sürekli kullanılan ve faydalanılan apartman görevlisi, asansör bakımı ve temizlik vb. gibi durumlar sebebiyle güncel kullanımdan kaynaklandığından dolayı sözleşmede aksi kararlaştırılabilir bir durum olmakla genelde kiracılara yükletilmektedir.
Nasılsa kiracıya sözleşme ile aidat ödeme borcunu yükledim diyerekten mülk sahibi bu sorumluluktan kaçması halinde mülkiyeti devir mecburiyetine girmek söz konusu olduğunda bu borcu kendisi ödemesi halinde kiracısına sözleşmedeki ilgili maddeye dayanarak rücu edebilir yani ödediği paraları kiracısından isteyebilecektir.