Bu makalemizde;
- TUTUKLAMA NEDENLERİ NELERDİR?
- TUTUKLAMA KARARINA KARŞI KİM İTİRAZ EDEBİLİR?
- TUTUKLAMA KARARINA KARŞI İTİRAZ SÜRESİ KAÇ GÜNDÜR?
- TUTUKLAMA KARARINA KARŞI YAPILAN İTİRAZI KİM DEĞERLENDİRİR?
Sorularına cevap bulabilirsiniz.
Ceza Hukuku’nda tutuklama kararı soruşturma ve kovuşturma evrelerinde uygulanan bir koruma
tedbiridir. Tutuklama kararı; Ceza Muhakemesi Kanunu m.101/1’de “Soruşturma evresinde
şüphelinin tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından,
kovuşturma evresinde sanığın tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine veya re’sen
mahkemece karar verilir. Bu istemlerde mutlaka gerekçe gösterilir ve adlî kontrol uygulamasının
yetersiz kalacağını belirten hukukî ve fiilî nedenlere yer verilir.” Şeklinde düzenlenmektedir.
Soruşturma Evresinde Verilen Tutuklama Kararı
Şüpheli hakkında tutuklama kararı verilebilmesi için; Cumhuriyet savcısı tarafından şüpheli
hakkında tutuklama kararı verilmesi istenmelidir. Bu durumda şüpheli, Sulh Ceza Hakimliği’ne sevk
edilir. Şüpheli hakkında tutuklama nedenlerinden bir veya birkaçı varsa Sulh Ceza Hakimi
TUTUKLAMA KARARI verebilir.
TUTUKLAMA NEDENLERİ NELERDİR?
Ceza Muhakemesi Kanunu m.100/2’de ifade edilen tutuklama nedenleri:
- Şüphelinin delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme
- Tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma
Olarak ifade edilmektedir. Dolayısıyla yukarıda ifade edilen hususlarda kuvvetli şüphenin
bulunması durumunda Sulh Ceza Hakimliği tarafından TUTUKLAMA KARARI verilebilir.
Şüpheliye isnat edilen suçlamalar Ceza Muhakemesi Kanunu m.100/3’te yer alan:
- Soykırım ve insanlığa karşı suçlar
- Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti
- Kasten öldürme
- Silahla işlenmiş kasten ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama
- İşkence
- Cinsel saldırı
- Çocukların cinsel istismarı
- Hırsızlık ve yağma
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti
- Suç işlemek amacıyla örgüt kurma
- Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar
- Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar
- 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah
kaçakçılığı suçları - 4389 sayılı Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkralarında tanımlanan
zimmet suçu. - 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar.
- 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde
tanımlanan suçlar. - 6831 sayılı Orman Kanununun 110 uncu maddesinin dört ve beşinci fıkralarında tanımlanan
kasten orman yakma suçları. - 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 33 üncü maddesinde sayılan suçlar.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen suçlar
Olarak belirlenen suçların işlendiği konusunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde Sulh
Ceza Hakimliği tarafından TUTUKLAMA NEDENİ , Ceza Muhakemesi Kanunu m.100/2’de belirtilen
şartlar aranmaksızın, doğrudan var kabul edilebilir.
TUTUKLAMA KARARINA KARŞI KİM İTİRAZ EDEBİLİR?
Şüpheli hakkında verilen TUTUKLAMA KARARI’na karşı şüpheli veya müdafii tarafından itiraz
edilebilir. Şüpheli tarafından yapılacak itiraz: Tutuklama kararını veren mahkemeye beyanda
bulunması ile zabıt katibi tarafından tutulan bir tutanak ile veya tutuklanması sonucu gönderildiği
Cezaevi Müdürlüğü vasıtasıyla tutuklama kararını veren Sulh Ceza Hakimliğine hitaben yazılacak
bir dilekçe ile yapılabilir. Şüpheli müdafii tarafından yapılacak itiraz ise: Tutuklama kararını veren
mahkemeye beyanda bulunması ile zabıt katibi tarafından tutulan bir tutanak ile veya tutuklama
kararını veren Sulh Ceza Hakimliğine hitaben yazılacak bir dilekçe ile yapılabilir.
TUTUKLAMA KARARINA KARŞI İTİRAZ SÜRESİ KAÇ GÜNDÜR?
Tutuklama kararına karşı itiraz süresi, tutuklama kararının verildiği günden itibaren 7 gündür. Bu
sürenin kaçırılması halinde ilk itiraz hakkı kaybedilir.
TUTUKLAMA KARARINA KARŞI YAPILAN İTİRAZI KİM DEĞERLENDİRİR?
Sulh Ceza Hakimliği’nin verdiği tutuklama kararına karşı; o yerde birden fazla Sulh Ceza Hakimliği
varsa numara olarak bir üst numaralı Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilir. Tutuklama kararını o
yerin son numaralı Sulh Ceza Hakimliği verdiyse itirazı 1. Sulh Ceza Hakimliği değerlendirecektir.
Eğer tutuklama kararı veren yerde tek Sulh Ceza Hakimliği varsa itirazı en yakın Ağır Ceza
Mahkemesi’nin bulunduğu yerin Sulh Ceza Hakimliği değerlendirecektir. Sulh Ceza Hakimliği
itirazı yerinde görürse tutuklama kararını kaldırarak şüpheliyi hakkında tahliye kararı verebilir.
