Mahkeme tarafından sanığa verilen hapis cezaları, kesinleşmedikçe infaz edilmez. İstinaf ve Temyiz aşamaları neticesinde Kesin olarak verilen kararlar, Yerel Mahkeme tarafından infaz edilmek üzere Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilir.
Cezaların infazının takibi Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılır ve sanığın ilgili hüküm gereği yerine getirilir.
İnfazın ertelenmesi istemi 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un m.16 ve devamında düzenlenmektedir. Buna göre cezanın infazının ertelenmesi:
- Akıl hastalığı nedeni ile
- Hastalık nedeni ile
- Kadın hükümlüler yönüyle çocuğunun hastalığı nedeni ile
- Hükümlünün istemi ile gerçekleşebilecektir.
Akıl Hastalığı Nedeniyle İnfazın Ertelenmesi
Hükümlünün akıl hastalığının bulunması, hem cezai ehliyet hem de cezanın infazı yönüyle sonuçları olan bir rahatsızlıktır. Kişinin akıl hastalığı bulunması durumunda cezasının infaz edilmesi ertelenir ve iyileşinceye kadar sağlık kurumunda tedavi altına alınır. Akıl hastalığının tespiti için kişi hakkında Adli Tıp Kurumu tarafından rapor düzenlenmektedir.
Hastalık Nedeniyle İnfazın Ertelenmesi
Hükümlünün sağlık problemleri, cezanın infazını imkansız hale getiriyorsa veya hayati olanaklarını ciddi derecede kısıtlıyorsa bu durumda da cezanın infazının ertelenmesine karar verilerek iyileşinceye kadar infazın ertelenmesine karar verilir. Sağlık probleminin hayati riskler barındırması ve kişinin tek başına cezaevi şartlarında hayatını idame ettirmesinin mümkün olmaması hususunun tespiti için kişi hakkında Adli Tıp Kurumu tarafından rapor düzenlenmektedir.
Kadın Hükümlünün Çocuğunun Hastalığı Nedeniyle İnfazın Ertelenmesi
İnfaz Hukuku sistemimize 28.03.2023 tarihi itibariyle dahil olan hüküm gereği; hükümlü kadının on yıl ve daha az süreli hapis cezasına mahkum olması durumunda, engeli nedeniyle bakıma muhtaç olan veya ağır hastalık hali durumunda olan 18 yaşını doldurmamış çocuğu bulunması durumunda infazının ertelenmesine karar verilebilmektedir.
Hükümlünün Talebi İle İnfazın Ertelenmesi
Kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda ise beş yıl veya daha az süreli hapis cezalarının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün istemi üzerine, Cumhuriyet Başsavcılığınca ertelenebilir. Burada, infazın ertelenmesi talebi yönüyle istisnai hususlar ise; Terör suçları, örgüt faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar, Mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanmasına karar verilenler, Disiplin veya tazyik hapsine mahkûm olanlar yönüyle infazın ertelenmesi talebinin mümkün olmamasıdır. İstisnai durumlar haricindeki hükümlülerin talebi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından infazın ertelenmesi hususunda değerlendirme yapılarak ilgili Kanun hükümleri uyarınca karar verilmesi mümkündür.
Son olarak şu hususu da belirtmek gerekir ki; infazı ertelenen hükümlünün bu erteleme süresi içerisinde yeniden bir suç işlemesi halinde verilen infaz erteleme kararı kaldırılarak hükümlü hakkında verilen kararın infazına derhal başlanır.
